Het nieuwe ontslagrecht per 1 juli 2015

Ontslag
Vanaf 2015 zullen veranderingen in de ontslag procedures gaan gelden. Deze veranderingen houden onder andere in dat UWV de instantie wordt om over bedrijfseconomische ontslagaanvragen en ontslag van zieke werknemers te oordelen. De kantonrechter zal in individuele situaties (disfunctioneren, verstoorde arbeidsverhouding) worden ingeschakeld. Bovendien komt de kantonrechtersformule te vervallen als leidraad voor het bepalen van de hoogte van de ontslagvergoeding. Deze wordt vervangen door een soberdere transitievergoeding, die bedoeld is voor (om)scholing en professionele begeleiding van werk naar werk. Wel zijn er diverse uitzonderingen (o.a. ook vanaf 2015 mogen werkgever en werknemer onderling elke ontslagvergoeding afspreken in een vaststellingsovereenkomst). De huidige situatie blijft gelden tot 1 juli 2015. Daarna gaat het nieuwe ontslagrecht in.

Huidig ontslagrecht en ontslag procedure
Een werkgever kan ontslag aanvragen om bedrijfseconomische of om persoonlijke redenen, zoals een verstoorde arbeidsverhouding. De werkgever dient het ontslagverzoek in bij UWV. De gang naar de kantonrechter is echter ook een mogelijkheid, zeker als er sprake is van ‘dringende redenen’ of ‘verandering in omstandigheden’. In beide gevallen dient de werkgever de aanvraag goed te documenteren en de werknemer krijgt de gelegenheid zich te verweren. Indien het ontslag wordt toegestaan door UWV (ontslagvergunning) heeft de werknemer geen recht op een ontslagvergoeding. Ontslag via de kantonrechter “levert” meestal wel een ontslagvergoeding op. Zolang de nieuwe wet nog niet definitief is ingegaan (1 juli 2015), wordt de ontslagvergoeding meestal aan de hand van de kantonrechtersformule vastgesteld.

Geen ontslagtoestemming vereist
In sommige gevallen is er geen ontslagtoestemming van UWV of de kantonrechter nodig. Bijvoorbeeld bij wederzijds goedvinden tussen werkgever en werknemer, na het beëindigen van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd of tijdens de proeftijd is er geen toestemming vereist van UWV of de kantonrechter.

Ontslag verbod voor zieke werknemers
Daarnaast zijn er situaties waarin een ontslagverbod geldt. Zo mogen zieke medewerkers niet worden ontslagen, uitzonderingen daargelaten. Ook tijdens en kort na een zwangerschap geldt er een opzegverbod.

Collectief ontslag
Tot slot gelden er andere regels voor collectief ontslag. Er is sprake van collectief ontslag indien er in een tijdsbestek van drie maanden ten minste twintig medewerkers van een afdeling of vestiging om bedrijfseconomische redenen worden ontslagen. In deze situatie moet de werkgever niet alleen UWV, maar ook de vakbonden en de Ondernemingsraad inlichten. Samen met vakbonden en OR moet de werkgever onderhandelen over een sociaal plan. Dit sociaal plan voorziet in onder meer een ontslagvergoeding en ondersteuning bij het zoeken van nieuw werk.

Ontslagrecht vanaf 2015
De nieuwe Wet Werk en Zekerheid rondom de ontslag procedures zorgen voor een stroomlijning door het verplichten van de werkgever welke ontslagroute hij moet kiezen: UWV of kantonrechter. De kantonrechter komt alleen nog in actie bij individueel ontslag of als beroep wanneer een van de partijen het oneens is met de beslissing van UWV. De UWV route moet gekozen worden bij bedrijfseconomisch ontslag en bij ontslag van zieke werknemers. De ontslagvergoeding op basis van de kantonrechtersformule komt te vervallen (tenzij de werkgever en werknemer onderling afspraken maken via een vaststellingsovereenkomst). Alleen de kantonrechter kan een bepaalde vergoeding toekennen als er sprake is van (ernstige) verwijtbaarheid van de werkgever.

Transitievergoeding in plaats van ontslagvergoeding
In ontslagkwesties zonder bijzondere omstandigheden zal geen ontslagvergoeding meer worden uitgekeerd. Daarvoor in de plaats komt de transitievergoeding, die bestemd is voor (om)scholing en begeleiding van de ontslagene, zodat deze goede kansen maakt op spoedige terugkeer in een arbeidssituatie.

Nieuw ontslagrecht vanaf 1 juli 2015
Het nieuwe ontslagrecht heeft als ingangsdatum 1 juli 2015. Vanaf 2016 wordt de WW-uitkering gefaseerd ingekort.

Bron: Juristen ArbeidsRecht Nederland